Η Βάπτιση του Χριστού φανέρωση της Αγίας Τριάδος και προτύπωση του βαπτίσματος των πιστών.
«Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ᾿ αὐτοῦ» (Ματθ. 3,13).
Ο Άγιος Πρόκλος, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, παραλληλίζει τη Βάπτιση του Χριστού με κατακλυσμό αλλά «πολύ βελτίω καί κρείττονα τοῦ ἐπί Νῶε θεωρούμενον». Στον κατακλυσμό του Νώε, λέει, το νερό θανάτωσε την ανθρώπινη φύση, ενώ εδώ το νερό του βαπτίσματος «τούς θανέντας ἐζωοποίησεν». Στον κατακλυσμό του Νώε περιστερά βαστάζουσα κλάδο ελαίας «τήν τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ εὐωδίαν ἐμήνυσεν», ενώ στη Βάπτιση του Χριστού το Άγιον Πνεύμα εν είδει περιστεράς φανέρωσε τον ελεήμονα Κύριο (P.G. 65, 760).
Τίθεται, όμως, το ερώτημα, πως αυτός που είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος καταδέχεται να βαπτισθεί και να ταπεινωθεί; Tην απάντηση δίνει ο ίδιος Πατέρας της Εκκλησίας μας, ο Άγιος Πρόκλος. Βαπτίζεται, λέει, ο Χριστός όχι γιατί έχει ανάγκη καθάρσεως, αλλά γιατί οικονομεί με δυο τρόπους το συμφέρον μας, για να μας δωρήσει με το νερό την αγιαστική χάρη και να προτρέψει κάθε άνθρωπο να βαπτισθεί.
Γι΄ αυτό ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, όταν βλέπει τον Χριστό να έρχεται προς αυτόν για να τον βαπτίσει, τρομάζει μπροστά στην προοπτική να βαπτίσει τον Αναμάρτητον, και εκφράζει με φόβο Θεού το δισταγμό του προς τον Κύριο: «ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με;» (Ματθ. 3,14). Αυτή η ομολογία του Προδρόμου αποτελεί ομολογία ότι ο Χριστός είναι αναμάρτητος και δεν έχει ανάγκη του βαπτίσματος, ενώ την ανάγκη του βαπτίσματος έχουν οι αμαρτωλοί.
Όμως, η απάντηση του Χριστού στον δισταγμό του Προδρόμου, «ἄφες ἄρτι· οὕτω γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην» (Ματθ. 3, 15), δεν αφήνει περιθώρια στον ασκητή της ερήμου. Υπακούει πιστά στο θέλημα του Χριστού και γίνεται βαπτιστής του αναμάρτητου, του ενανθρωπήσαντος Υιού και Λόγου του Θεού.
Η παραπάνω ομολογία του Προδρόμου είναι η επιβεβαίωση ότι για Αυτόν τον Μεσσία κήρυττε χρόνια ολόκληρα. Αυτή η αποκάλυψη επιβεβαιώθηκε ευθύς αμέσως με την φωνή του Θεού Πατέρα: «οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός» (Ματθ. 3, 17) και την εμφάνιση του Αγίου Πνεύματος εν είδει περιστεράς πάνω στο κεφάλι του Χριστού.
Η Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη αποτελεί προτύπωση του βαπτίσματος των πιστών, με το οποίο οι πιστοί εισάγονται στο Σώμα της Εκκλησίας, ενδυόμενοι τον Χριστόν «ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε» (Γαλ. 3,27). Γι’ αυτό ο ίδιος ο Κύριος στον Νικόδημο, τον νυκτερινό μαθητή, λέγει: «ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ Πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Ιω. 3, 5) και στους μαθητές του μετά την Ανάστασή Του και προ της Αναλήψεώς Του, τους δίδει εντολή: «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28, 19).
Επιμέλεια κειμένου: Αρετή Μουλαρά, Θεολόγος-Εκπαιδευτικός
